W opinii samorządów biorących udział w projekcie „Kompetentna gmina” najbardziej efektywnym i najczęściej wykorzystywanym narzędziem rozwoju lokalnego (99,17% gmin) jest organizowanie i finansowanie szkoleń pracowników urzędu gminy. Drugim co do znaczenia instrumentem wpływającym na rozwój lokalny postrzeganym przez 75% gmin i wykorzystywanym przez 94,16% gmin jest przywództwo liderów społeczności lokalnej.
W obszarze przywództwa gminy stawiają przede wszystkim na zapewnienie właściwego funkcjonowania administracji zaspokajającego podstawowe potrzeby mieszkańców, a dopiero później są skłonne zaspokajać zewnętrze potrzeby zarówno w zakresie szkoleń dla ludności, jak i biznesu. Świadomość roli, jaką mogą one odegrać w rozwoju lokalnym, jest wśród gmin duża. Zdaniem autorów opracowania „Raport z badania potrzeb szkoleniowych w kontekście procesów rozwoju lokalnego 120 gmin Polski Wschodniej”, realizowanego przez Fundację BFKK, to właśnie świadomość potencjalnego ich wpływu określa przyszłe kierunki rozwojowe gmin Polski Wschodniej. Wzmocnienie kapitału społecznego oraz gospodarczego gminy to silna potrzeba gmin, z której ankietowani zdają sobie sprawę. Sugeruje to, że po latach administrowania w urzędach gminy rozpoczyna się w pełni uświadomiony proces zarządzania rozwojem lokalnym. Więcej danych w raporcie w październiku 2010 r. przygotowanym przez Fundację BFKK.